مقدمه ای بر لیست غذای مضر سگ ها
یکی از مهمترین چالشهایی که صاحبان سگ با آن روبهرو هستند، مسئله تغذیه و تشخیص مواد غذایی مجاز و غیرمجاز است. برخلاف انسانها، متابولیسم سگها بر پایه آنزیمهایی متفاوت عمل میکند و ظرفیت سمزدایی در آنها محدودتر است. همین تفاوت باعث میشود که بسیاری از موادی که برای انسان کاملاً بیخطر، مغذی یا حتی مفید هستند، غذای مضر سگ ها نامیده شوند
متأسفانه، بخشی از مسمومیتهای شدید که در کلینیکهای دامپزشکی مشاهده میشود، به دلیل ناآگاهی صاحبان پت از مواد خطرناک در رژیم غذایی سگ است. برخی از این مواد به شکل مستقیم نقش سم را ایفا میکنند و برخی دیگر با عملکرد تدریجی، ارگانهای حیاتی مانند کبد، کلیه، قلب یا سیستم عصبی را تخریب میکنند.
شناخت دقیق غذاهای مضر برای سگها تنها یک توصیه نیست؛
بخشی حیاتی از مسئولیتپذیری در نگهداری حیوان خانگی محسوب میشود.
در ادامه، ۱۰ مورد از خطرناکترین مواد غذایی برای سگها را با تحلیل علمی، اثرات فیزیولوژیک، نشانههای مسمومیت و توضیحاتی که در سطح تخصصی دامپزشکی قرار میگیرد بررسی میکنیم.
۱. شکلات — اولین و سمی ترین غذای مضر سگ
شکلات یکی از معروفترین و در عین حال نادیدهگرفتهشدهترین عوامل مسمومیت در سگها است. ماده فعال در شکلات، یعنی تئوبرومین، بهطور طبیعی در گیاه کاکائو وجود دارد. بدن انسان این ماده را بهسرعت متابولیزه میکند، اما در بدن سگها این روند بسیار کند است و همین مسئله باعث تجمع آن و بروز مسمومیت میشود.
شکلات تلخ و شکلاتهای با درصد کاکائوی بالا بسیار خطرناکتر از شکلات شیری هستند.
مکانیسم اثر تئوبرومین
تئوبرومین با تحریک بیش از حد سیستم عصبی، افزایش شدت انقباضات قلب و افزایش diuresis (ادرارآوری) باعث فشار شدید بر قلب و کلیه سگ میشود. تجمع این ماده در بدن میتواند باعث آریتمیهای کشنده، خونریزی داخلی و در نهایت نارسایی تنفسی شود.
علائم بالینی
علائم مسمومیت بین ۲ تا ۱۲ ساعت پس از مصرف ظاهر میشوند و شامل:
-
استفراغهای مکرر
-
اسهال شدید
-
لرزش عضلانی
-
تپش قلب شدید
-
تشنج
-
افزایش دمای بدن
-
در موارد شدید: کما و مرگ
تشخیص دیرهنگام مسمومیت با شکلات شانس زنده ماندن را کاهش میدهد. درمان شامل القای استفراغ، تجویز زغال فعال و درمان حمایتی است.
۲. پیاز و سیر — تخریبکننده سلولهای قرمز خون
پیاز، سیر، ترهفرنگی، موسیر و سایر گیاهان خانواده آلیوم حاوی ترکیبات گوگردی خاصی هستند که برای سگها بسیار سمی هستند. مشکل این مواد در این است که حتی مقدار کم و مصرف در دورههای طولانی، میتواند به آنمی همولیتیک منجر شود.
مکانیسم اثر
ترکیبات دیسولفیدی موجود در پیاز و سیر باعث اکسیداسیون هموگلوبین و تغییر ساختار غشای گلبولهای قرمز میشود. این فرایند باعث پارگی و تخریب گلبولهای قرمز در گردش خون شده و سگ را وارد وضعیت کمخونی شدید میکند.
نشانههای بالینی
-
ضعف شدید
-
تنفس سریع
-
رنگپریدگی لثهها
-
تپش قلب بالا
-
بیاشتهایی
-
اسهال استفراغ
حتی مقدار کم پیاز پختهشده در غذا میتواند خطرناک باشد.
۳. انگور و کشمش — یکی از ناشناختهترین غذای مضر سگ ها
بسیاری از صاحبان سگ از خطر واقعی انگور بیاطلاع هستند. در حالی که حتی یک دانه انگور یا مقدار کمی کشمش ممکن است برای یک سگ کوچک کشنده باشد.
مکانیسم اثر
عامل دقیق سمی در انگور هنوز بهطور کامل شناسایی نشده است؛ اما ثابت شده که باعث نارسایی حاد کلیوی میشود. کلیهها توانایی فیلتراسیون را از دست داده و در مدت بسیار کوتاهی سگ دچار اورمی و مرگ میشود.
علائم مسمومیت
-
استفراغهای شدید
-
اسهال
-
بیحالی
-
درد شکمی
-
توقف ادرار
سگهایی که زود به دامپزشک رسانده شوند شانس بیشتری برای بقا دارند.
۴. آووکادو — حضور پرسین و خطر انسداد گوارشی
آووکادو به دلیل وجود مادهای به نام پرسین برای بسیاری از حیوانات خانگی سمی است. سگها نسبت به این ماده مقاومت نسبی دارند اما مصرف زیاد آن همچنان میتواند باعث مسمومیت شود.بزرگترین خطر آووکادو هسته آن است. هسته میتواند باعث انسداد کامل یا نیمهکامل روده شود.
اثرات گوارشی پرسین
-
استفراغ
-
اسهال
-
ناراحتی معده
-
بیاشتهایی
۵. الکل — یک سم عصبی و تنفسی
الکل برای سگها دهها برابر خطرناکتر از انسان است. مقدار بسیار کم الکل میتواند سیستم عصبی مرکزی سگ را دچار اختلالات شدید کرده و باعث کما یا مرگ شود.
مکانیسم اثر
الکل باعث:
-
کاهش قند خون
-
اختلال تعادل
-
افت دمای بدن
-
اختلال تنفسی
-
اسیدوز متابولیک
میشود.
علائم بالینی
-
گیجی شدید
-
کاهش هوشیاری
-
بیتعادلی
-
لرزش
-
تنفس آهسته
-
کما
۶. کافئین — محرکی که میتواند قلب سگ را از کار بیندازد
کافئین موجود در چای، قهوه، نوشابه و ترکیبات انرژیزا، برای سگها بسیار تحریککننده و خطرناک است. مصرف آن حتی در مقدار کوچک باعث اختلالات قلبی شدید میشود.کافئین نیمهعمر طولانیتری در بدن سگ دارد و همین موضوع خطر مسمومیت را افزایش میدهد.
علائم مصرف کافئین
-
بیقراری
-
تنفس سریع
-
افزایش ضربان
-
لرزش
-
تشنج
۷. زایلیتول — قاتل کبد سگها
زایلیتول یکی از خطرناکترین مواد برای سگها است. این شیرینکننده مصنوعی در آدامس، شیرینیجات رژیمی، خمیر دندان، شکلات رژیمی و بسیاری از محصولات بدون قند استفاده میشود.
مکانیسم اثر
زایلیتول در سگها باعث ترشح ناگهانی انسولین شده و سطح قند خون را به شکل خطرناک پایین میآورد. در ادامه میتواند باعث نارسایی شدید کبد شود.
علائم مصرف
-
لرزش
-
ضعف شدید
-
استفراغ
-
تشنج
-
کما
این مورد از جدیترین اورژانسهای دامپزشکی است.
۸. لبنیات — ضعف شدید در هضم لاکتوز
سگها برخلاف انسانها فاقد میزان کافی آنزیم لاکتاز هستند و توان هضم لاکتوز موجود در شیر و پنیر را ندارند. مصرف لبنیات در بسیاری از سگها باعث التهاب دستگاه گوارش میشود.
علائم
-
اسهال
-
گاز و نفخ
-
درد شکمی
-
بیاشتهایی
۹. خرما — محتوای قند بالا و خطر انسداد
خرما برای انسان یک غذای مفید است اما برای سگها ترکیبی از قند زیاد، فیبر سنگین و خطر انسداد روده بهویژه در صورت وجود هسته محسوب میشود.
علائم مصرف
-
اسهال شدید
-
استفراغ
-
درد شکم
-
بیحالی
۱۰. تخم مرغ خام — اخرین غذای مضر سگ
تخممرغ خام حاوی پروتئینی به نام آویدین است که مانع جذب ویتامین B7 میشود. این ویتامین برای پوست، مو و عملکرد متابولیکی ضروری است ،مصرف مکرر تخممرغ خام باعث کمبود ویتامین و مشکلات گوارشی میشود.
علائم
-
ریزش مو
-
التهاب پوست
-
اسهال
-
ضعف عمومی
چگونه از مسمومیت غذایی در سگها جلوگیری کنیم؟
اولین و مهمترین قدم برای پیشگیری از مسمومیت غذایی، داشتن دانش دقیق و کامل درباره مواد غذایی مجاز و ممنوع برای سگها است؛ زیرا تنها با شناخت صحیح میتوان از بروز آسیبهای جدی جلوگیری کرد.
علاوه بر این، نگهداری صحیح مواد غذایی در خانه اهمیت ویژهای دارد. تمامی خوراکیهای سمی و خطرناک باید بهطور کامل از دسترس سگها خارج شوند، تا احتمال مصرف تصادفی کاهش یابد. به عبارت دیگر محیط خانه باید امن و بدون دسترسی آسان به غذاهای انسانی باشد.
همچنین جلوگیری از تغذیه انسانی سگها یک اصل اساسی است. غذاهای انسان شامل ادویه، نمک، چربی و افزودنیهایی هستند که سیستم گوارشی سگ توان تحمل آنها را ندارد؛ بنابراین حتی مقدار کمی میتواند خطرناک باشد.
علاوه بر این، آموزش اعضای خانواده و کودکان نقش حیاتی دارد؛ بسیاری از مسمومیتها ناشی از دادن خوراکیهای انسانی توسط کودکان است. تمام افرادی که با سگ در تماس هستند، باید با لیست غذاهای ممنوعه و عوارض آنها آشنا باشند.
در نهایت مراجعه سریع به دامپزشک اهمیت بالایی دارد. در مواجهه با هرگونه احتمال مصرف غذای مضر، زمان طلایی بین ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت است؛ زیرا درمان سریع میتواند از آسیبهای جبرانناپذیر به کبد، کلیه یا سیستم عصبی سگ جلوگیری کند.
۱. شناخت دقیق مواد غذایی خطرناک
تنها راه پیشگیری، داشتن دانش کافی از مواد غذایی مجاز و ممنوع است.
2. نگهداری صحیح مواد غذایی در خانه
تمام مواد سمی باید دور از دسترس سگ قرار بگیرند.
3. جلوگیری از تغذیه انسانی
غذاهای انسان شامل ادویه، نمک، چربی و افزودنیهایی هستند که سگها توان تحمل آنها را ندارند.
4. آموزش اعضای خانواده و کودکان
بسیاری از مسمومیتها به دلیل دادن خوراکیهای انسانی توسط کودکان رخ میدهد.
5. مراجعه سریع به دامپزشک
در مواجهه با هرگونه احتمال مصرف غذای مضر، زمان طلایی بین ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت است.
نتیجهگیری
سلامت سگها بهطور مستقیم تحت تأثیر آگاهی و رفتار صاحبان آنها قرار دارد؛ زیرا بسیاری از مواد غذایی که برای انسان کاملاً بیخطر هستند، در مقابل برای سگها تهدیدی جدی محسوب میشوند. به همین دلیل حتی یک اشتباه کوچک در تغذیه میتواند به آسیبهای برگشتناپذیری در کبد، کلیه، دستگاه گوارش یا سیستم عصبی سگ منجر شود. به عبارت دیگر ناآگاهی غذایی، سلامتی حیوان را در سکوت و بهمرور زمان تهدید میکند.
در نتیجه با شناخت کامل این ۱۰ غذای مضر و جلوگیری از مصرف آنها، شما گام بزرگی در افزایش طول عمر، سلامت و کیفیت زندگی سگتان برمیدارید. علاوه بر این رعایت این نکات ساده، احتمال بروز بیماریهای پرهزینه و خطرناک را بهطور چشمگیری کاهش میدهد. در نهایت باید دانست که مسئولیت تغذیه سالم، بخشی جداییناپذیر از عشق واقعی به حیوان خانگی است.
گفتگو در مورد این post