نگهداری از همستر

شرایط نگهداری همستر

محیط مناسب کلید موفقیت در نگهداری همستر است. در این بخش، از صفر تا صد انواع قفس همستر و محل نگهداری را با جزئیات کامل بررسی می‌کنیم. هدف این است که حتی اگر هیچ تجربه‌ای ندارید، بتوانید یک محیط ایده‌آل برای همستر خود آماده کنید.

چرا قفس همستر مهم است؟

همسترها در طبیعت لانه‌های زیرزمینی عمیق (تا ۲ متر) می‌سازند و نیاز به فضایی دارند که این رفتار طبیعی را شبیه‌سازی کند. قفس نامناسب می‌تواند باعث استرس، بیماری همستر، یا حتی فرار شود. حداقل اندازه توصیه‌شده برای یک همستر سوری ۱۰۰x۵۰x۵۰ سانتی‌متر است، اما برای گونه‌های کوتوله (روبوروفسکی، کمپبل) بهتر است ۱۲۰x۶۰x۶۰ باشد تا فضای کافی برای دویدن و کاوش داشته باشند. در ایران، با توجه به آپارتمان‌های کوچک، قفس‌های چندطبقه یا آکواریوم‌های شیشه‌ای محبوب هستند.

انواع قفس همستر و محل نگهداری

انتخاب نوع قفس بستگی به نژاد، بودجه، و فضای خانه دارد. در ادامه، انواع قفس‌ها را با مزایا و معایب بررسی می‌کنیم:

قفس‌های سیمی (Wire Cages):

این قفس‌ها از میله‌های فلزی با کف پلاستیکی ساخته شده‌اند. فاصله میله‌ها باید کمتر از ۱ سانتی‌متر باشد تا همستر فرار نکند (به‌ویژه روبوروفسکی که خیلی ریزه). مزایا: تهویه عالی (جلوگیری از عفونت تنفسی)، سبک و قابل حمل، دید خوب به همستر، مناسب برای آب‌وهوای گرم ایران. معایب: بستر ممکن است از میله‌ها بریزد، همستر ممکن است میله‌ها را بجود (bar biting) که به دندان‌ها آسیب می‌زند، و در زمستان‌های سرد ایران (مثل تبریز) سرد می‌شود. نکته: از قفس‌هایی مثل Savic Hamster Heaven (۸۰x۵۰x۵۰) استفاده کنید که در پت‌شاپ‌ها موجود است. برای جلوگیری از ریختن بستر، از سینی عمیق‌تر استفاده کنید.

آکواریوم شیشه‌ای (Glass Aquariums):

مثل تانک ماهی بدون آب. مزایا: دید عالی، امکان بستر عمیق (تا ۳۰ سانتی‌متر برای حفاری)، ضدفرار، عایق خوب برای زمستان‌های سرد ایران، کاهش سر و صدا. معایب: سنگین (جابجایی سخت)، تهویه ضعیف اگر درپوش مناسب نباشد و همچنین گرم شدن در تابستان‌های ایران (مثل اهواز). نکته: حداقل اندازه این آکواریوم‌ها باید ۴۰ گالن (۱۰۰x۵۰x۵۰) باشد. از درپوش مشبک فلزی استفاده کنید تا هوا جریان داشته باشد. در تابستان، قفس را در جای خنک (دور از پنجره) بگذارید و از فن کوچک برای تهویه کمک بگیرید.

قفس‌های پلاستیکی مدولار (Plastic Modular Cages):

مثل قفس‌های CritterTrail با لوله‌ها و اتصالات. مزایا: سرگرم‌کننده برای همستر (لوله‌ها برای کاوش)، قابل گسترش، جذاب برای کودکان. معایب: تهویه ضعیف در لوله‌ها (خطر کپک)، سخت برای تمیز کردن، فضای واقعی کم (لوله‌ها حساب نمی‌شوند).

   بین کیج (Bin Cages – DIY):

جعبه‌های پلاستیکی شفاف (مثل جعبه‌های ذخیره‌سازی IKEA).

مزایا: ارزان ، امکان بستر عمیق، سبک و بادوام. معایب: نیاز به ساخت دستی (سوراخ برای تهویه با دریل)، ممکن است زیبا نباشد. نکته: از جعبه ۱۱۰ لیتری استفاده کنید. با دریل سوراخ‌های ۲-۳ میلی‌متری برای تهویه بزنید و پنجره مشبک نصب کنید. از چسب غیرسمی برای اتصالات استفاده کنید.

قفس‌های چوبی (Wooden Cages):

کمتر توصیه می‌شود. مزایا: زیبا، عایق خوب برای دما. معایب: همستر چوب را می‌جود و فرار می‌کند، تمیز کردن سخت، خطر سموم اگر رنگ‌شده باشد. نکته: از چوب با کیفیت (مثل بامبو) استفاده کنید، اما بهتر است سراغ گزینه‌های دیگر بروید.

تنظیم وساخت قفس همستر

برای ساخت یا تنظیم یک قفس ایده‌آل برای همستر، باید محیطی ایجاد کنید که هم ایمن باشد و هم رفتارهای طبیعی مانند حفاری، دویدن و مخفی شدن را پشتیبانی کند. در ادامه، مراحل دقیق ساخت یا آماده‌سازی قفس و شکل ایده‌آل آن را توضیح می‌دهیم تا حتی اگر مبتدی هستید، بتوانید یک خانه عالی برای همستر خود بسازید:

1. انتخاب مکان:

   قفس را در جایی آرام، دور از نور مستقیم خورشید، کولر، بخاری، یا حیوانات دیگر (مثل گربه) قرار دهید. ارتفاع: ۳۰-۵۰ سانتی‌متر از زمین برای ایمنی. در ایران، در شهرهای گرم مثل بندرعباس، قفس را نزدیک فن یا کولر (غیرمستقیم) بگذارید.

2. انتخاب نوع قفس:
   

   با توجه به نژاد همستر، بودجه و فضای خانه، یکی از انواع قفس (سیمی، آکواریوم شیشه‌ای، پلاستیکی مدولار یا بین کیج) را انتخاب کنید. برای مبتدیان، بین کیج (جعبه پلاستیکی DIY) یا آکواریوم شیشه‌ای توصیه می‌شود، چون ارزان‌تر و ایمن‌تر هستند. اگر سوری دارید، حتماً قفس حداقل ۱۰۰x۵۰x۵۰ سانتی‌متر باشد؛ برای نژادهای کوتوله، ۱۲۰x۶۰x۶۰ بهتر است.

3. ساخت یا خرید قفس:
   
   بین کیج (BIY):
   

   یک جعبه پلاستیکی شفاف ۱۱۰ لیتری (مثل جعبه‌های IKEA یا برندهای ایرانی مشابه) بخرید. با دریل، سوراخ‌های ۲-۳ میلی‌متری در دیواره‌ها (حداقل ۳۰-۴۰ سوراخ در هر طرف) و درب برای تهویه ایجاد کنید. یک پنجره مشبک (۲۰x۲۰ سانتی‌متر) با توری فلزی ریز (مش کمتر از ۱ سانتی‌متر) در درب ببرید و با چسب غیرسمی (مثل چسب آکواریوم) محکم کنید. لبه‌ها را با نوار پلاستیکی بپوشانید تا تیز نباشند.

   آکواریوم شیشه ای:

    یک آکواریوم دست‌دوم یا نو (حداقل ۴۰ گالن) تهیه کنید. درپوش مشبک فلزی (از پت‌شاپ یا ساخت دستی با توری فلزی) اضافه کنید. مطمئن شوید درپوش محکم است تا همستر فرار نکند.
   

   قفس سیمی:

   قفس آماده مثل Savic Hamster Heaven بخرید. اگر می‌خواهید خودتان بسازید، از میله‌های فلزی ضدزنگ با فاصله کمتر از ۱ سانتی‌متر و سینی پلاستیکی عمیق (حداقل ۱۰ سانتی‌متر) استفاده کنید. سینی را با پیچ‌های غیرسمی به میله‌ها متصل کنید.

4. بستر (Bedding):

   حداقل ۱۵-۳۰ سانتی‌متر عمق برای حفاری طبیعی. مواد ایمن: کاغذ خردشده (Carefresh)، خاک اره aspen (بدون گردوغبار)، hemp bedding. از cedar یا pine اجتناب کنید (سمی برای ریه). خاک اره محلی را از پت‌شاپ‌های معتبر بخرید و مطمئن شوید بدون رزین است. بستر را هفتگی عوض کنید اما ۲۰% را نگه دارید تا بوی طبیعی حفظ شود.

5. اسباب‌بازی‌ها و تجهیزات:

   • چرخ و فلک: برای سوری قطر ۲۰-۲۸ سانتی‌متر، برای کوتوله‌ها ۱۵-۲۰ سانتی‌متر. مدل جامد (مثل Silent Spinner) انتخاب کنید تا پای همستر گیر نکند. چرخ را روی پایه محکم یا دیواره قفس نصب کنید.
   • تونل‌ها: از لوله‌های PVC (قطر ۶-۸ سانتی‌متر) یا تونل‌های پلاستیکی آماده استفاده کنید. تونل‌ها را به‌صورت افقی یا با شیب ملایم (کمتر از ۳۰ درجه) قرار دهید تا همستر راحت حرکت کند.
   • لانه‌ها: ۲-۳ لانه کوچک چوبی یا سرامیکی (قطر ورودی ۵-۷ سانتی‌متر) در نقاط مختلف قفس بگذارید. لانه‌ها را در بستر کمی فرو کنید تا حس طبیعی داشته باشند.
   • جویدنی‌ها: شاخه‌های سیب خشک‌شده، بلوک‌های معدنی یا اسباب‌بازی‌های چوبی غیرسمی اضافه کنید. این‌ها را در نقاط مختلف قفس پخش کنید.
   • ظرف غذا و آب: ظرف سرامیکی سنگین برای غذای همستر (تا واژگون نشود)، بطری ساچمه‌ای برای آب (روزانه عوض کنید).بطری را با گیره به دیواره قفس وصل کنید تا در دسترس باشد.
     

6. چینش قفس:
   

   قفس باید شبیه یک محیط طبیعی باشد:

   • لایه بندی:کف قفس بستر عمیق، وسط لانه‌ها و اسباب‌بازی‌ها، و بالا تونل‌ها یا رمپ‌ها (برای قفس‌های چندطبقه). رمپ‌ها باید شیب ملایم (کمتر از ۳۰ درجه) و سطح غیرلغزنده (مثل پارچه یا پلاستیک زبر) داشته باشند.
   • فضای باز: حداقل ۷۰% کف قفس باید فضای باز برای دویدن باشد. از شلوغ کردن بیش از حد قفس با وسایل اجتناب کنید.
   • مناطق مخفی: چند نقطه مخفی (مثل لانه یا تونل) برای کاهش استرس ایجاد کنید. همسترها حیوانات شکارچی هستند و نیاز به مخفیگاه دارند.

7. کنترل دما و تهویه:

   دمای قفس باید ۱۸-۲۴ درجه سانتی‌گراد و رطوبت ۴۰-۶۰% باشد. در ایران، در تابستان‌های گرم (مثل اهواز) قفس را در اتاق خنک با فن غیرمستقیم بگذارید. در زمستان‌های سرد (مثل تبریز)، از پد گرمایی ایمن زیر قفس استفاده کنید. حداقل ۲۰% سطح قفس (مثل درپوش یا دیواره‌ها) باید مشبک باشد برای تهویه.

   چک نهایی:

   قبل از گذاشتن همستر، مطمئن شوید:

   • هیچ لبه تیزی وجود ندارد.
   • همه اتصالات (مثل درپوش یا میله‌ها) محکم هستند.
   • بستر بدون گردوغبار و غیرسمی است.
   • چرخ و فلک آزادانه می‌چرخد و ایمن است.
   • آب و غذا در دسترس و تمیز هستند.

نکات مهم

در ایران، دسترسی به قفس‌های برند ممکن است محدود باشد. می‌توانید از پت‌شاپ‌های آنلاین یا حضوری در شهر خودتان یا در تهران (مثل خیابان کارگر) قفس بخرید. اگر خودتان درست می‌کنید، از مواد موجود در بازار (مثل جعبه‌های پلاستیکی شفاف) استفاده کنید و مطمئن شوید لبه‌ها تیز نیستند. برای عایق‌بندی در زمستان، از پارچه‌های پشمی دور قفس (نه داخل) استفاده کنید. همیشه قفس را هفتگی چک کنید تا آسیب یا راه فرار نباشد. مطالعات نشان می‌دهد که قفس نامناسب می‌تواند باعث افسردگی یا رفتارهای غیرطبیعی شود.

تغذیه مناسب همستر

تغذیه همستر باید متعادل باشد تا سلامت گوارشی، دندانی و عمومی تضمین شود. در این بخش، روتین غذای همستر از بدو تولد تا بلوغ را با جزئیات کامل، بر اساس مراحل رشد و منابع معتبر مانند RSPCA و NCBI، توضیح می‌دهیم. رژیم غذایی باید شامل ۷۰% پلت‌های تجاری (مثل Oxbow یا Supreme)، ۲۰% سبزیجات تازه، و ۱۰% پروتئین باشد. در ایران، پلت‌های وارداتی را از پت‌شاپ‌های معتبر تهیه کنید. همسترها می‌توانند غذا را تا نیمی از وزن بدن خود ذخیره کنند، بنابراین غذای اضافی را هورد می‌کنند که رفتار طبیعی است.

روتین غذای همستر از بدو تولد تا بلوغ

همسترها در بدو تولد کور، بدون مو و کاملاً وابسته به مادر هستند. بلوغ جنسی در ۴-۶ هفته و بلوغ کامل در ۳-۴ ماه رخ می‌دهد. رژیم غذایی باید با رشد هماهنگ باشد:

مرحله ۱:

بدو تولد تا ۱۰ روز (نوزادی اولیه): بچه‌ها فقط شیر مادر می‌خورند، که غنی از پروتئین (۲۵%)، چربی (۱۵%) و آنتی‌بادی‌هاست. مادر نیاز به رژیم پرپروتئین دارد:

• پلت‌های تجاری با ۲۰-۲۵% پروتئین (مثل Oxbow Hamster & Gerbil Food) + پروتئین اضافی مثل تخم‌مرغ پخته (یک چهارم تخم‌مرغ روزانه)، مرغ پخته بدون نمک، یا کرم میلورم خشک (۲-۳ عدد روزانه).
• سبزیجات: هویج خردشده، کاهو (۱-۲ گرم روزانه).
• میوه: سیب بدون هسته (۰.۵ گرم، ۲ بار در هفته).
• آب تازه در بطری ساچمه‌ای.

وعده‌ها: مادر آزادانه غذا می‌خورد، بچه‌ها هر ۱-۲ ساعت شیر می‌خورند. نکته: اگر پلت تجاری نیست، از مخلوط جو، گندم و سبزیجات خشک استفاده کنید، اما با دامپزشک چک کنید. مزاحمت برای مادر ممنوع، وگرنه ممکن است بچه‌ها را بخورد.

مرحله ۲:

۱۰-۱۴ روز (شروع غذای جامد): بچه‌ها چشم باز می‌کنند و شروع به خوردن غذای نرم می‌کنند. رژیم: همچنان شیر مادر (۷۰%) + غذای نرم (۳۰%) مثل پلت خیس‌شده در آب گرم (۱-۲ گرم)، پوره سبزیجات (هویج یا بروکلی پخته نرم، ۰.۵ گرم)، یا دانه‌های نرم (جو خردشده). پروتئین: تکه‌های کوچک تخم‌مرغ پخته یا ماست ساده بدون شکر (۰.۲ گرم). وعده‌ها: ۴-۶ بار در روز، مقادیر کم (کلاً ۵-۱۰ گرم). نکته: از سبزیجاتی مثل کاهو استفاده کنید، اما خوب بشویید. میوه‌های آبدار (مثل پرتقال) ندهید تا اسهال نگیرند.

مرحله ۳:

۱۴-۲۱ روز (شیرگیری مقدماتی): بچه‌ها بیشتر غذای جامد می‌خورند (۷۰%) و شیر کمتر (۳۰%). رژیم: پلت خشک (۱۶-۱۸% پروتئین، ۴-۶% چربی، ۱۰-۱۵% فیبر) + سبزیجات تازه (کاهو، اسفناج، خیار خردشده، ۲-۳ گرم). پروتئین: کرم میلورم یا پنیر کم‌چرب (۰.۵ گرم، ۱-۲ بار در هفته). میوه: سیب یا گلابی بدون هسته (۰.۵ گرم، ۲ بار در هفته). وعده‌ها: ۳-۴ بار در روز، کل غذا ۱۰-۱۵ گرم برای هر بچه. نکته: اگر مادر هنوز شیرده است، در روز ۲۰ام جدا کنید تا بچه‌ها مستقل شوند. از آب تصفیه‌شده استفاده کنید.

مرحله ۴:

۲۱-۲۸ روز (شیرگیری کامل): بچه‌ها کاملاً از شیر گرفته می‌شوند و رژیم بزرگسال شروع می‌شود. رژیم: ۷۰% پلت تجاری، ۲۰% سبزیجات (هویج، کدو، بروکلی)، ۱۰% پروتئین (تخم‌مرغ، کرم). مثال روزانه: ۱۰ گرم پلت + ۵ گرم سبزی + ۲ گرم پروتئین. وعده‌ها: ۲-۳ بار در روز. نکته: از پلت‌های وارداتی مثل Supreme Petfoods در پت‌شاپ‌ها استفاده کنید. اگر نیست، مخلوط جو و گندم با سبزی خشک جایگزین کنید.

مرحله ۵:

۴ هفته تا ۳ ماه (رشد تا بلوغ): رژیم متعادل برای رشد استخوان و عضله. پروتئین ۱۸-۲۰%، فیبر ۱۰-۱۵%. پلت + سبزیجات روزانه (کاهو، هویج، ۳-۵ گرم) + میوه کم (توت‌فرنگی، ۰.۵ گرم). وعده‌ها: ۲ بار در روز، کل غذا ۱۵-۲۰ گرم. برای نژادهای مستعد دیابت (کمپبل)، قند را کم کنید. وزن سوری باید به ۵۰-۱۰۰ گرم برسد. نکته: وزن را هفتگی چک کنید تا چاقی یا لاغری غیرطبیعی تشخیص داده شود.

مواد ممنوعه و نکات تخصصی

مواد ممنوعه: شکلات، کافئین، پیاز، سیر، مرکبات، لوبیا خام، سیب‌زمینی خام، بادام، انگور، ریواس. این‌ها باعث مسمومیت، اسهال یا مرگ می‌شوند. از دادن نان، شیرینی یا غذاهای محلی چرب اجتناب کنید. نکته: برای بچه‌های یتیم، از شیر جایگزین مخصوص جوندگان (مثل KMR) با سرنگ هر ۲ ساعت تا ۲۱ روز استفاده کنید. رژیم را بر اساس نژاد تنظیم کنید: کمپبل و وینتر وایت قند کمتری نیاز دارند. آب را روزانه عوض کنید و از بطری ساچمه‌ای استفاده کنید تا آلوده نشود. مطالعات NCBI نشان می‌دهد که رژیم نامتعادل می‌تواند باعث کمبود ویتامین A، D و مشکلات دندانی شود.

جدول مواد غذایی مجاز و غیرمجاز

رفتارشناسی همستر

رفتار همستر شامل ذخیره غذا در گونه‌ها (hoarding)، دویدن شبانه، جویدن اشیا و حفاری است. این رفتارها نشان‌دهنده سلامت هستند.

علائم استرس: گاز گرفتن، مخفی شدن زیاد، نظافت بیش‌ازحد (overgrooming) که منجر به کچلی می‌شود، کاهش اشتها.برای کاهش استرس، محیط آرام، چرخ و فلک بزرگ، و تعامل تدریجی (۱۰ دقیقه روزانه با غذا) لازم است. در ایران، سر و صدای شهری (مثل تهران) می‌تواند استرس‌زا باشد، بنابراین قفس را در اتاق ساکت بگذارید.

علائم بیماری همستر: بی‌حالی، کاهش وزن، عطسه، اسهال.

نکته: رفتارهای طبیعی شامل ذخیره غذا در گونه‌ها تا نیمی از وزن بدن است که برای بقا در طبیعت طراحی شده. همسترها از حس بویایی برای شناسایی غذا و تهدیدات استفاده می‌کنند. برای خانگی شدنشان، از تخمه آفتاب‌گردان (۱-۲ دانه) شروع کنید و به تدریج دست را نزدیک کنید. اگر همستر گاز می‌گیرد، ممکن است درد یا ترس داشته باشد؛ با دامپزشک این موضوع را چک کنید. برای آموزش تریک‌های ساده (مثل بالا رفتن از دست)، از تشویقی‌های کوچک مثل دانه کدو استفاده کنید، اما بیش از حد غذا ندهید تا چاق نشود.

مراقبت‌های پزشکی و پیشگیری

معاینات سالانه توسط دامپزشک ضروری است. همسترها واکسن خاصی نیاز ندارند، اما چک‌آپ برای دندان‌ها، وزن و پوست مهم است.

بیماری‌های رایج همستر: wet tail (اسهال شدید، درمان با آنتی‌بیوتیک)، عفونت تنفسی (عطسه، تنفس سخت)، تومورها (توده‌ها)، کنه‌ها (ریزش مو).

علائم هشدار: بی‌اشتهایی، خیسی دم، چشم کدر.

برای پیشگیری از بیماری‌های تنفسی، تهویه خوب و دمای ثابت ضروری است.همچنین برای همسترها، رژیم متعادل، نظافت منظم قفس، و اجتناب از تماس با حیوانات وحشی لازم است. از تماس نزدیک با همستر در صورت سرماخوردگی خودداری کنید، زیرا ویروس‌های انسانی می‌توانند منتقل شوند. اگر علائم بیماری همستر دیدید، فوراً قرنطینه کنید و به دامپزشک مراجعه کنید.

جدول علائم بیماری‌های همستر و نحوه درمان

نکات بهداشتی و نظافت

تمیز کردن قفس همستر هفتگی با آب و صابون ملایم انجام دهید. حمام دادن همستر فقط با شن مخصوص (sand bath) انجام شود، نه آب، زیرا آب باعث سرماخوردگی می‌شود. شن را در ظرف محکم بگذارید و ۱۰-۲۰ دقیقه اجازه دهید همستر غلت بزند.

پیشگیری از انگل: چک‌آپ ماهانه و اجتناب از تماس با حیوانات وحشی. شن مخصوص را از پت‌شاپ‌های آنلاین بخرید. برای نظافت، از دستکش استفاده کنید تا بوی دست به بستر نرود. از مواد شوینده قوی (مثل وایتکس) اجتناب کنید. اگر همستر بوی بد می‌دهد، ممکن است قفس کثیف یا رژیم غذایی نامناسب باشد. برای جلوگیری از عفونت‌های پوستی، شن حمام را هر دو هفته تعویض کنید و قفس را در محیط خشک نگه دارید.

راهنمای انتخاب همستر مناسب (سن، نژاد، جنسیت)

حتماً قبل از به سرپرستی گرفتن در مورد همسترها و انواع نژادها همچنین ویژگی‌های آن‌ها تحقیق کنید. در نظر داشته باشید که همستر سالم علائمی همچون چشم‌های روشن، خز تمیز، فعالیت طبیعی دارد. در مورد جنسیت، معمولاً نرها آرام‌تر و ماده‌ها فعال‌تر هستند. بهترین سن برای به سرپرستی گرفتن بین ۴ تا ۸ هفتگی می‌باشد. از پت‌شاپ‌های معتبر یا پرورش‌دهندگان در ایران (مثل گروه‌های تلگرامی) خرید کنید و از سلامت ژنتیکی مطمئن شوید.

نکات پرورش و تولید مثل

تولید مثل در همسترها از ۴-۶ ماهگی شروع می‌شود، مدت بارداری ۱۶-۱۸ روز است و در هر زایمان ۴-۱۲ بچه به دنیا می‌آورند. نر و ماده را پس از جفت‌گیری جدا کنید. استرس برای این حیوانات سم است و می‌تواند باعث cannibalism شود. بچه‌ها نیاز به مراقبت ویژه دارند، در نظر داشته باشید که رژیم پرپروتئین برای مادر ضروری است. فقط با تجربه پرورش دهید تا از مشکلات ژنتیکی جلوگیری شود.

سوالات متداول

1. چگونه همستر را خانگی کنیم؟ با صبر، روزانه ۱۰ دقیقه با غذا (مثل تخمه آفتاب‌گردان). آرامش کلیدی است.
2. چرا همستر من گاز می‌گیرد؟ استرس، درد یا عدم دستی شدن. محیط را بهبود دهید و به دامپزشک مراجعه کنید.
3. بهترین غذای همستر چیست؟ پلت‌های تجاری (Oxbow) با سبزیجات تازه، بدون دانه زیاد.
4. آیا همسترها واکسن نیاز دارند؟ خیر، اما چک‌آپ منظم ضروری است.
5. چگونه بیماری همستر را تشخیص دهیم؟ علائم: اسهال، بی‌اشتهایی، ریزش مو. فوری به دامپزشک مراجعه کنید.
6. می‌توان دو همستر را با هم نگه داشت؟ فقط برای نژادهای کوتوله هم‌جنس با نظارت.

در پایان

با رعایت این نکات جامع و علمی، همستر شما زندگی شاد و سالمی خواهد داشت و شما از همراهی این موجود دوست‌داشتنی لذت خواهید برد. 📞 برای دریافت مشاوره اختصاصی و راهکارهای بیشتر، با دامپزشکان ما تماس بگیرید: ۰۹۱۲۴۳۳۳۰۷۹